← Wróć do katalogu

Państwowa Szkoła Mleczarska, widok od strony pól, fotografia — Edward Janusz, RzeszówDZF:1:32
DZF:1:32

Państwowa Szkoła Mleczarska, widok od strony pól, fotografia — Edward Janusz, Rzeszów

Co widać
Zespół Państwowej Szkoły Mleczarskiej w Rzeszowie: po prawej otynkowany budynek szkolny z półkolistym szczytem i napisem PAŃSTWOWA SZKOŁA MLECZARSKA, połączony łącznikiem z ceglaną halą mleczarni po lewej, o wysokich oknach zamkniętych łukiem; przed zespołem rozległa otwarta łąka
Opis

Powiększenie szczytu rozstrzyga identyfikację: w półkolistym szczycie prawego budynku stoi dwuwierszowy napis Państwowa Szkoła Mleczarska.

Była to pierwsza polska szkoła mleczarska we wszystkich trzech zaborach. Powołał ją w 1902 roku Wydział Krajowy we Lwowie, a otwarto ją w 1903. Na siedzibę wykorzystano zabudowania zbankrutowanej niemieckiej mleczarni parowej (Dampfmolkerei Wilkens i Oswald) — i to jest ta ceglana hala z wysokimi, łukowo zamkniętymi oknami po lewej stronie kadru. Do istniejącej mleczarni dobudowano łącznik i nowy budynek szkolny według projektu Tadeusza Stryjeńskiego — tego samego architekta, któremu miasto przypisuje gmach dawnej Rady Powiatowej, dziś biblioteki. Elewację nowej części rozwiązano inaczej niż starej i na zdjęciu ta różnica jest doskonale widoczna.

Napis datuje samo zdjęcie: do 1922 roku placówka działała jako Krajowa Szkoła Mleczarska, dopiero potem jako Państwowa. Skoro w szczycie stoi „Państwowa”, fotografia nie może być wcześniejsza niż 1922 — a to znaczy, że zrobił ją zakład prowadzony przez rodzinę, osiem lat po śmierci Edwarda Janusza (3 marca 1914).

Przed budynkami nie ma ulicy ani chodnika, tylko rozległa, pusta łąka — szkoła stała wtedy na skraju miasta, w otwartym terenie.

GDZIE TO JEST DZIŚ: ulica Warszawska 20 — Zespół Szkół Spożywczych imienia Tadeusza Rylskiego, kontynuator tej samej placówki. W dawnych halach produkcyjnych mleczarni szkolnej działa MUZEUM MLECZARSTWA. (Stan na sierpień 2026.)

Datowanie
po 1922 (do 1922 zakład nosił nazwę Krajowa Szkoła Mleczarska; napis w szczycie brzmi PAŃSTWOWA)
Typ
pocztówka fotograficzna (RPPC), cz-b
Atrybucja
Edward Janusz, Rzeszów (pieczątka „fot. E. Janusz w Rzeszowie”)
Słowa kluczowe
Edward JanuszRzeszówszkołagmach instytucjonalnySzkoła MleczarskaStaromieścieRPPCPoland

Otwórz w katalogu, z lupą i porównaniem →