Narożny dom przy niebrukowanym placu, w tle wieżyczka strażnicza wałów zamkowych, pocztówka fotograficzna — Edward Janusz, Rzeszów

W tle stoi nie wieża zamkowa z hełmem z 1906 roku, jak można by pomyśleć, lecz wieżyczka strażnicza na narożniku wałów zamkowych: cylindryczny trzon wysunięty na wsporniku, nakryty niskim, schodkowanym daszkiem stożkowym z gałką, w trzonie wąska strzelnica o kształcie dziurki od klucza, a pod nią owalny kartusz w zwojowej ramie. Wieża zegarowa jest znacznie wyższa, czworoboczna i ma cebulasty hełm — widać ją na [DZF:1:19], [DZF:1:23] i [DZF:1:24].

Co z tego wynika dla datowania: Narodowy Instytut Dziedzictwa podaje, że wieżyczki strażnicze na wałach pochodzą z 1906 roku, więc zdjęcie powstało po wielkiej przebudowie zespołu. Kartusz pod wieżyczką to ten sam motyw, który wraca na [DZF:1:22] i [DZF:1:24].

Sam dom jest skromny i właśnie dlatego cenny — takich budynków prawie nikt wtedy nie fotografował. Piętrowy, narożny, z boniowanym parterem, płaskimi pilastrami między oknami piętra i czterospadowym dachem; przy drzwiach wisi tabliczka, w tej skali nieczytelna. Przed domem nie ma bruku ani chodnika — jest ubita ziemia z koleinami, a po prawej drewniana furtka i wysoki, strzyżony żywopłot odgradzający teren zamkowy. Nie ustaliliśmy, przy której to ulicy — wiadomo tylko, że dom stał naprzeciw wałów zamku; kto rozpozna miejsce, bardzo nam pomoże.

Zamek zwiedza się dziś z przewodnikiem w poniedziałki sezonu letniego; siedzibą Sądu Okręgowego w Rzeszowie jest plac Śreniawitów 3. Historia budowli — w zakładce Zamek. (Stan na sierpień 2026.)