← Wróć do katalogu

Ul. 3 Maja z kościołem popijarskim i Bankiem Polskim, pocztówka fotograficzna — Edward Janusz, RzeszówDZF:1:15
DZF:1:15

Ul. 3 Maja z kościołem popijarskim i Bankiem Polskim, pocztówka fotograficzna — Edward Janusz, Rzeszów

Zobacz więcej: Paniaga →

Co widać
Ul. 3 Maja w Rzeszowie – po prawej okazały gmach (Bank Polski / Starostwo), w głębi wieża kościoła popijarskiego (Świętego Krzyża) z zegarem; po lewej secesyjne kamienice, przechodnie; nadruki „Rzeszów.” i „ul. 3-go Maja.”
Opis

Fotograficzna pocztówka z widokiem ul. 3 Maja w Rzeszowie – reprezentacyjnej ulicy z okazałym gmachem (Bank Polski/Starostwo) po prawej i wieżą kościoła popijarskiego (Świętego Krzyża) w głębi; po lewej secesyjne kamienice, ożywiona scena uliczna. Nadruki „Rzeszów.” i „ul. 3-go Maja.”. Rewers z pieczątką „fot. E. Janusz w Rzeszowie”.

To jedno założenie, z którego wyrosły trzy dzisiejsze instytucje: zespół popijarski. Budowę kościoła i klasztoru zaczęła w latach 1644–1645 Zofia Pudencjana Ostrogska-Zasławska, starsza córka Mikołaja Spytka Ligęzy; fundacja była przeznaczona dla zgromadzenia żeńskiego, choć źródła miejskie różnią się, czy planowano bernardynki czy klaryski. W 1655 roku Jerzy Sebastian Lubomirski sprowadził tu pijarów, którzy weszli do jeszcze nieukończonego kompleksu, a 20 marca 1658 zmiana została prawnie usankcjonowana. W tym samym czasie ruszyło kolegium — szkoła wyższego typu, prowadząca naukę elementarną, średnią, studia pedagogiczne, niższe studium teologiczne i naukę muzyki, przyjmująca uczniów z różnych warstw społecznych.

W 1702 roku przekształcono fronton kościoła i dobudowano kaplice św. Filipa Nereusza i św. Jana Nepomucena (projekt rozbudowy przypisywany architektowi van Grawenowi), a około 1758 kaplicę św. Józefa Kalasantego i obecną zakrystię. Austriacy skasowali zakon w 1776 roku, ale tradycja szkolna nie zniknęła — dzisiejsze I Liceum jest jej kontynuacją. 10 września 1939 budynek szkoły zajęły władze niemieckie; od stycznia 1940 do końca lipca 1944 mieściły się w nim m.in. sąd grodzki i okręgowy. Dawny zespół tworzą dziś kościół Świętego Krzyża, gmach I LO i część zajmowana przez Muzeum Okręgowe — to nie trzy przypadkowo sąsiadujące budynki, lecz jeden historyczny kompleks.

Na tej odbitce widać ulicę 3 Maja z wieżą kościoła w głębi — ten sam zespół oglądany z dystansu, w codziennym ruchu miasta.

Datowanie
międzywojnie, lata 20.–30.
Typ
pocztówka fotograficzna (RPPC), cz-b
Atrybucja
Edward Janusz, Rzeszów (pieczątka „FOT. E. JANUSZ w RZESZOWIE”)
Słowa kluczowe
Edward JanuszRzeszów3 Majakościół popijarskiBank PolskiStarostwoulicaRPPCmiędzywojniePoland

Otwórz w katalogu, z lupą i porównaniem →