Letni Pałac Lubomirskich od strony ogrodu: arkadowa przybudówka wśród drzew — Edward Janusz, Rzeszów

To najpewniej ten sam obiekt co na [DZF:1:52], czyli Letni Pałac Lubomirskich przy ulicy Dekerta, ujęty z innej strony. Na obu kadrach biegnie ten sam parkan: żelazne sztachety rozpięte między masywnymi, otynkowanymi słupami z profilowanymi głowicami, ustawionymi w równych odstępach wzdłuż drogi. Emanuel Świeykowski sfotografował ten sam typ ogrodzenia w 1907 roku (fig. 58 „Zabytków Rzeszowa”), opisując je jako bramę wjazdową pałacu z wazonami na słupach.

Niska, arkadowa bryła na pierwszym planie to nie sam pałacyk, tylko przybudówka. Ta sama niższa oficyna z otworem zamkniętym łukiem jest widoczna z prawej strony na fotografii Świeykowskiego pokazującej fasadę z bocznym ryzalitem. Za nią, ponad koronami drzew, widać wyższą bryłę z dachem i kominem — to już korpus pałacu.

GDZIE TO JEST DZIŚ: pałacyk stoi przy ulicy Dekerta. (Stan na sierpień 2026.)

Pojawiła się też inna podpowiedź: że to willa Kotowicza. Willa o tej nazwie istnieje naprawdę i stoi przy ulicy Dekerta 4, blisko terenów zamkowych — wbrew temu, co czasem się o niej mówi, nie została rozebrana po wojnie, stoi do dziś w złym stanie, a od lat toczy się o nią spór (właściciel planował wyburzenie w 2020 roku, w 2021 miasto podjęło starania o przejęcie obiektu). Porównania naszej odbitki z tą willą nie przeprowadziliśmy, więc obu tropów — pałacu i willi Kotowicza — nie rozstrzygamy jednoznacznie.

Nastrojowe, celowo „malarskie” ujęcie: rezydencja widziana przez plątaninę bezlistnych konarów, które zajmują pół kadru i rzucają cień na pustą drogę przed nią. Budynek jest parterowy z wysokim dachem, a jego środek otwiera szeroka arkada wejściowa, ujęta pilastrami i zwieńczona gzymsem; po bokach ryzality z dużymi oknami. Przed nim niskie ogrodzenie z murowanymi słupami i furtką.

Fotograf nie odsunął gałęzi ani nie wybrał czystszego stanowiska — przeciwnie, wpuścił je do kadru. To jest decyzja artystyczna, nie niedbalstwo: takie ujęcia robiono świadomie, żeby zdjęcie architektury czytało się jak widok, a nie jak inwentaryzacja. W całym zbiorze to jeden z niewielu kadrów, w których widać, że komuś zależało na nastroju.

Nie ustaliliśmy nazwy budynku ani ulicy. Szeroka arkada wejściowa na osi to element na tyle charakterystyczny, że powinna go rozpoznać osoba znająca rzeszowskie wille i dwory podmiejskie. Jeśli ktoś rozpoznaje ten budynek albo to miejsce — prosimy o kontakt. Rzeszów jest małym miastem i takie rzeczy rozstrzyga zwykle jedna osoba, która po prostu tam mieszkała.