Helena Janusz w stroju pierwszokomunijnym, ze świecą przewiązaną wstążką — fotografia gabinetowa — Edward Janusz, Rzeszów

HELENA JANUSZ — najmłodsza córka Edwarda i Leopoldyny, ta, która w 1934 roku przejęła zakład po matce, a po mężu nosiła nazwisko Stanisz. Ma tu bardzo długie, rozpuszczone ciemne włosy z białą kokardą i białą suknię z falbanami, a w dłoni ŚWIECĘ PRZEWIĄZANĄ WSTĄŻKĄ — to atrybut, nie rekwizyt: tak fotografowano pamiątkę Pierwszej Komunii Świętej.

Tło jest retuszowane ukośnymi kreskami — ołówkiem wprost po werniksie negatywu. Ten sam sposób budowania tła wraca w zbiorze na portrecie jej brata, [DZF:2:14].

Zdjęcia komunijne były jednym z filarów utrzymania takich zakładów. Rodzina przychodziła raz, w jednym z najważniejszych dni dziecka, i zamawiała odbitki dla całej familii. W tym zbiorze są jeszcze trzy takie portrety — [DZF:2:20], [DZF:2:24] i [DZF:2:27] — i warto je oglądać razem, bo pokazują, jak pracownia budowała „ołtarz” ze świec, klęcznika i malowanego tła.

Oprawa to passe-partout z krótką, czerwoną sygnaturą „E. Janusz w Rzeszowie”, bez orła i bez tytułu nadwornego fotografa. To najskromniejszy z oprawnych wariantów zakładu i zarazem najtrudniejszy do datowania, bo nie niesie żadnej cechy związanej z monarchią. Wcześniej datowaliśmy tę kartę na przełom wieków; rozpoznanie osoby przesunęło ją na drugą dekadę XX wieku — Helena była z rodzeństwa najmłodsza. Sposób na datowanie po samym rewersie opisuje zakładka Kartoniki.