Zamek Lubomirskich, wieża zegarowa z bliska, pocztówka fotograficzna — Edward Janusz, Rzeszów

Najbliższe ujęcie wieży, jakie mamy w zbiorze — i najbogatsze w szczegóły. Widać kolejne kondygnacje rozdzielone balustradowymi gzymsami, kondygnację zegarową z arkadowymi otworami, cebulasty hełm z iglicą, a w przyziemiu — ARKADOWĄ BRAMĘ przebijającą wieżę na wylot. Nad bramą, na bocznej ścianie, wisi owalny kartusz. Po prawej ciągnie się długie skrzydło gmachu z trzema rzędami okien.

Tu widać szew między epokami. Wieża jest jedyną częścią bryły, która przetrwała rozbiórkę starego zamku: do poziomu drugiego piętra jest XVII-wieczna, wszystko wyżej pochodzi z 1906 roku. Brama w przyziemiu wygląda na najstarszy element całego założenia, a jest kopią oryginalnej bramy siedemnastowiecznej.

Warto policzyć okna. W dolnych kondygnacjach wieży i skrzydła są KRATY — bo to nie jest tylko gmach sądu. Od 1939 do 1944 roku mieściło się tu więzienie niemieckie, a w latach 1944–1956 więzienie komunistycznego aparatu represji; historycy przytaczani przez IPN szacują, że w tym drugim okresie życie straciło tu ponad 400 osób. Funkcję więzienną budynek pełnił do 1981 roku. W październiku 2014 IPN otworzył w dawnej części więziennej Salę Pamięci.

GDZIE TO JEST DZIŚ: plac Śreniawitów 3 — zamek nadal jest siedzibą Sądu Okręgowego w Rzeszowie, więc nie jest to muzeum, do którego wchodzi się o dowolnej porze. W sezonie letnim budowlę zwiedza się z przewodnikiem w poniedziałki, w limitowanych grupach; przedsięwzięcie prowadzą wspólnie Rzeszowskie Piwnice, Estrada Rzeszowska, PTTK i sąd, a terminy zmieniają się z sezonu na sezon. Pełna historia budowli, oś czasu i wykaz źródeł — w zakładce Zamek. (Stan na sierpień 2026.)