Synagoga Staromiejska (narożna baszta/przypora), pocztówka fotograficzna [judaika] — Edward Janusz, Rzeszów

Narożna baszta Synagogi Staromiejskiej w Rzeszowie, przy ulicy Bożniczej — okrągła wieżyczka osadzona na masywnej, skośnej ceglanej przyporze. Identyfikacja pewna: dzisiejsze zdjęcia tego samego narożnika pokazują dokładnie tę bryłę — tę samą okrągłą wieżyczkę na tej samej skośnej przyporze, przy tym samym narożniku, z tym samym wysokim oknem zamkniętym łukiem obok. Różnica jest jedna i mówi o czasie: NA NASZYM ZDJĘCIU BASZTA NIE MA DASZKU, jej lico jest ścięte i obnażone. Stożkowy daszek, który wieńczy ją dzisiaj, to efekt odbudowy synagogi w latach 1953–1963.

Baszteczkę dostawiono w drugiej połowie XVIII wieku i mieściła klatkę schodową; sama synagoga powstała na przełomie XVI i XVII wieku jako budowla obronna, murowana z łamanego kamienia — stąd przypory, które widać także na karcie [DZF:1:28], pokazującej całą bryłę od strony bocznej. Wnętrze tej synagogi, z czterema kolumnami o głowicach jońskich, utrwala karta [DZF:1:40]. Niemcy zdewastowali budynek i podpalili go w 1942 roku. Stan na sierpień 2026: mieści się tu archiwum zakładowe Urzędu Miasta. Atelier Edwarda Janusza.